كوشش‌هاى بيهودهء سلطان طغرل سوم براى اعادهء تماميت امپراتورى و حيثيت خاندان خويش است . افزون بر اين ، شرح ويژه‌اى از روابط سلجوقيان با جهان مسيحيت آورده است كه در جاى ديگر يافت نمىشود ؛ مثلا پيروزى الب‌ارسلان بر رومانوس ، و جنگ سلجوقيان با گرجيان . اهميت آن وقتى در ديد ما فزونى مىگيرد كه اين واقعيت را در نظر بگيريم كه منابع سه چهارم اين اثر ( ص 75 - 1 و 197 - 122 ) از ميان رفته‌اند و منابع بقيهء آن هم ( 122 - 75 ) چاپ نشده‌اند . به كوتاه‌سخن ، اين كتاب خلاء عظيمى را در دانش ما از دورهء مهمى از تاريخ اسلام پر مىكند . طبع و نشر اين اثر نسخهء خطى بىهمتايى از اين كتاب در موزهء بريتانيا هست كه البته ريو آن را در فهرست نسخ خطى عربى خويش توصيف كرده است . رونوشتى از آن را پروفسور هوتسما به‌دست آورد و قصد داشت كه آن را به كتاب خود مجموعه مقالاتى دربارهء تاريخ سلجوقيان ضميمه كند اما از فكر انتشار آن رويگردان شد ، چراكه هوشمندانه دريافت كه تهيهء متن خوبى از يك دستنوشتهء منفرد قديمى كارى است « سرشار از ناكامى » . افزون بر آن ، دكتر زوسهايم هم در مقدمهء خويش قصد خود را مبنى بر انتشار اين متن و ترجمهء آلمانى آن اعلام كرد ، اما به دلايلى نتوانست طرح خود را به انجام رساند . من در حدود سيزده سال پيش كه سرگرم تصحيح راحة الصدور براى مجموعهء اى . ج . و . گيب بودم ، از اين كتاب آگاهى يافتم و در كار تصحيح از آن بهره‌ها بردم . چندى پيش ، كتابخانهء دانشگاه پنجاب به پيشنهاد من روتوگراف‌هايى از اين نسخهء بىمانند موزهء بريتانيا تهيه كرد . وقتى كه اين متن را دقيق‌تر بررسى كردم ، دريافتم كه كار تصحيح آن به‌واقع سرشار از ناكامى است ؛ اين نسخه نسخهء خوش‌خط ولى پر از خطايى است . پيداست كاتب زبان عربى را خوب نمىدانسته ، چراكه متن پر از لغزش‌هاى نحوى است . به نظر مىرسد كه گهگاه مطالبى املا مىشده و او مىنوشته است : او الف را به‌جاى ع و ك را به‌جاى ق آورده است . در تصحيح اين متن ، زبدة النصرة راهنماى اصلى من بود اما ابن اثير گهگاه مفيد واقع مىشد . برخى از تصحيحات به پيشنهاد دوست و همكار گرامىام ، پروفسور محمد شاهى بود ( كه بيش از همه از او سپاسگزارم ) ، با اين همه دانش محدود من از زبان عربى باعث شد كه نتوانم متن رضايت‌بخشى پديد آورم ؛ اينجا و آنجا افتادگىهاى عيانى در عبارات هست كه امكان تكميل نيافت ؛ ضمن آنكه برخى قرائت‌هاى مشكوك ، حل‌ناشده برجاى ماند . در پانويس‌ها « ر ص » مخفف راحة الصدور راوندى ( مجموعهء گيب ) و « ز ن » مخفف